Rząd, związkowcy i pracodawcy o rodzinach

Roczne urlopy macierzyńskie, wydłużenie okresów rozliczeniowych czasu pracy do 12 miesięcy i program "Mieszkanie dla Młodych" - o tych propozycjach z drugiego expose premiera Donalda Tuska dyskutowano podczas obrad Komisji Trójstronnej w Warszawie 5 listopada. Bez porozumienia.

Wydłużenie okresów rozliczeniowych czasu pracy do 12 miesięcy oznacza, że okresy braku zamówień i przestojów pracownicy danej firmy odrobią w czasie koniunktury pracując nawet po kilkanaście godzin dziennie i nie będzie im przysługiwało prawo do ekstra-płatnych nadgodzin.

- Jest listopad i pracodawcy przygotowują plany zwolnień grupowych. Jeśli nie wprowadzimy ruchomego czasu pracy i nie wydłużymy okresów rozliczeniowych, redukcje zatrudnienia będą większe, bo wielu firm nie stać na płacenie postojowego, a w okresach koniunktury - nadgodzin. Wielu pracowników z przemysłu motoryzacyjnego czy metalurgii deklaruje, ze zgodziłoby się na nieregularne godziny pracy w zamian za stabilność zatrudnienia - mówił Jeremi Mordasewicz z Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan.

Henryk Nakonieczny, członek Prezydium Komisji Krajowej ripostował:

- Stawiacie jako rzecz, która ma "zbawić ludzkość" wydłużenie okresów rozliczeniowych czasu pracy do 12 miesięcy. A równocześnie przyznajecie, że w okresie obowiązywania pakietu antykryzysowego skorzystało z tego rozwiązania jedynie ok. 1 tys. przedsiębiorców zatrudniających ok. 2 proc. pracowników – mówił.

- To rozwiązanie nie zbawi więc ani ludzkości, ani Polski. Pan Mordasewicz mówi, że kryzys póka do drzwi. A jednocześnie proponuje wprowadzenie 12-miesięcznych okresów rozliczeniowych nie tylko na czas kryzysu, ale na stałe. Mówicie - to rozwiązanie na kryzys, a chcecie by obowiązywało na zawsze. Pamiętajcie, że póki co obowiązuje dyrektywa dotycząca czasu pracy, która może stanowić postawę do zaskarżenia tego rozwiązania - dodał.

Janusz Łaznowski, członek Komisji Trójstronnej z ramienia "S", przypomniał: - Od pierwszego spotkania dotyczącego zmian w kodeksie pracy, zgłaszaliśmy problem umów na czas określony. Mówiliśmy: tak, możemy rozmawiać o wydłużeniu okresów rozliczeniowych czasu pracy. Ale pod warunkiem równoczesnych negocjacji dotyczących naszych propozycji ograniczenia umów na czas określony i kwestii reprezentatywności. Niestety, bez odpowiedzi. Pomysł wydłużenia okresów rozliczeniowych oznacza kredytowanie pracodawców przez pracowników.

Dla kogo dłuższe urlopy macierzyńskie?

Nie mniejsze kontrowersje wywołała propozycja wydłużenia urlopów macierzyńskich. Premier zaproponował, by je wydłużyć. Ojciec lub matka, którzy chcieliby skorzystać z rocznego urlopu macierzyńskiego lub tacierzyńskiego mieliby prawo do 80 proc. wynagrodzenia w tym okresie. W przypadku decyzji o półrocznym urlopie - przysługiwałoby 100 proc. wynagrodzenia. Pomysł nie podoba się pracodawcom.

Maciej Sekunda z Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych:

- Nie jest obojętne dla przedsiębiorcy, szczególnie micro-przedsiębiorcy czy traci pracownika na pół roku czy na rok. Są kraje, w których nie ma urlopów macierzyńskich, a wyższe niż w Polsce wskaźniki dzietności.

Sekunda nie podał jednak w jakich krajach. Polemizował z nim minister pracy Władysław Kosiniak-Kamysz. - Są kraje o dużej dzietności, w których nie ma urlopów macierzyńskich, ale tam rodzice mogą skorzystać z szeregu innych świadczeń.

Piotr Szmulewicz z OPZZ zwracał uwagę, że dziś już większość osób w wieku rozrodczym nie ma stałego zatrudnienia. - Co z pracownikami zatrudnionymi na umowy śmieciowe? Rząd powinien zająć się urlopami wychowawczymi, które w Polsce są de facto bezpłatne.

Także Henryk Nakonieczny podkreślał, że coraz mniej kobiet do 30. roku życia jest zatrudnionych na umowę o pracę, czyli posiada prawo do urlopu macierzyńskiego.

- Osoby zatrudnione na czas określony będą mogły skorzystać z urlopu macierzyńskiego tylko do dnia zakończenia umowy. Czy to więc znacząco poprawi sytuację demograficzną, spowoduje, że będzie rodziło się więcej dzieci? W mojej ocenie - nie. Polsce potrzebna jest całościowa strategia demograficzna. Stabilizacja zatrudnienia - to podstawowy czynnik skłaniający młodych ludzi do powiększania rodziny.

Zbigniew Kruszyński, członek KT z ramienia "S" pytał ministra pracy:

- Czy kobiety zatrudnione na umowy okresowe będą miały prawo rocznego urlopu macierzyńskiego jeśli w pierwszym półroczu wygaśnie im umowa okresowa? Czy kobiety zatrudnione na umowę o dzieło mają w ogóle szansę na urlopy macierzyńskie?

Minister Kosiniak-Kamysz odpowiedział: - Prawo do urlopów macierzyńskich będą miały osoby odprowadzające składkę na ubezpieczenie chorobowe, a więc nie tylko zatrudnieni na etacie. Umowy o dzieło są zwolnione z odprowadzania składek i problemem jest nadużywanie tych umów.

Mieszkanie dla młodych? Wybranych

Ostre polemiki wywołał także program "Mieszkanie dla młodych", który zakłada dofinansowania do kredytów mieszkaniowych.

- To będą mieszkania dla młodych, ale tylko wybranych - bogatych i ze stałymi umowami. Bo który bank da osobom zatrudnionym na śmieciówkach kredyt w wysokości kilkuset tysięcy złotych, już po odjęciu rządowego dofinansowania? Z czego będą go spłacać? W Polsce buduje się o połowę mieszkań mniej niż za Gierka. Dlaczego nie proponujecie rozwiązań dotyczących mieszkań komunalnych, które z czasem mogłyby przechodzić na własność prywatną? - pytał Piotr Szumielewicz z OPZZ.

Spotkanie nie zakończyło się żadną konkluzją. Partnerzy społeczni muszą teraz czekać na rządowe projekty, w których zostaną sprecyzowane rozwiązania z tzw. drugiego expose Donalda Tuska.
Krzysztof Świątek

solidarnosc.org.pl/fot. mpips.gov.pl